Triệu chứng lâm sàng nổi bật nhất của bệnh là đau đầu ở vùng thái dương kèm theo những rối loạn thị giác có thể nhanh chóng dẫn đến mù mắt vĩnh viễn nếu không được xử trí kịp thời.


đau đầu vùng thái dương


Ðau đầu ở vùng thái dương là một triệu chứng của bệnh Horton. Ðây là bệnh viêm động mạch toàn thân nhưng biểu hiện khu trú chủ yếu ở động mạch thái dương, lứa tuổi hay mắc là người trên 60, nữ bị nhiều hơn nam. Triệu chứng lâm sàng nổi bật nhất của bệnh là đau đầu ở vùng thái dương kèm theo những rối loạn thị giác có thể nhanh chóng dẫn đến mù mắt vĩnh viễn nếu không được xử trí kịp thời.

Nguyên nhân: Horton là bệnh do nguyên nhân tự miễn dịch làm viêm lớp chun trong của nhiều động mạch đặc biệt là động mạch thái dương nông và các nhánh của động mạch cảnh ngoài, đây là một bệnh có tính chất di truyền.

Bệnh biểu hiện với những triệu chứng sau:

Các triệu chứng ở đầu: đau đầu ở vùng thái dương là triệu chứng nổi bật nhất, điển hình là đau ở vùng thái dương, thường là đau một bên đôi khi cả hai bên. Cơn đau xuất hiện một cách tự nhiên hay do một kích thích dù chỉ là rất nhẹ vào da đầu như chải đầu, đeo kính, gội đầu...


các triệu chứng đau đầu


Ðau đầu ở vùng thái dương có tính chất dai dẳng, cảm giác tê buốt như kim châm dưới da đầu, từ vị trí khởi điểm ở thái dương đau có thể lan ra cả vùng trán, hốc mắt hoặc đỉnh chẩm cùng bên, đau tăng lên khi lạnh, đau nhiều về đêm làm bệnh nhân mất ngủ. Thỉnh thoảng có những cơn đau kịch phát dữ dội như khoan, dùi ở vùng thái dương làm người bệnh không chịu nổi phải lấy tay ôm đầu vật vã, kêu la, mỗi cơn đau kịch phát này kéo dài 2-3 giờ, trung bình 1-2 cơn/ngày.

Quan sát thấy vùng thái dương của bệnh nhân hơi sưng nề, da đỏ, sờ vào nóng hơn các vùng khác đồng thời có cảm giác thấy một đoạn mạch máu dày, cứng, ngoằn nghèo, mạch đập yếu hoặc không đập, ấn rất đau.

Tất cả những triệu chứng trên là biểu hiện của viêm động mạch thái dương nông, tuy nhiên ở đầu ngoài động mạch thái dương bị tổn thương thì một số động mạch khác như động mạch mắt, chẩm và đặc biệt là động mạch mặt cũng bị viêm gây thiếu máu cục bộ ở những cơ nhai làm cho bệnh nhân đau nhiều khi nhai, giảm hoặc hết đau khi ngừng nhai người ta gọi là triệu chứng khập khễnh của hàm . Ngoài ra một số bệnh nhân còn đau cả lưỡi, họng, nuốt, nói khó do tổn thương những động mạch chi phối vùng đó.

Triệu chứng ở mắt: Những biểu hiện thường gặp là sợ ánh sáng, nhìn đôi, lác mắt (do liệt cơ vận nhãn), mù thoảng qua, màn sương mù trước mắt, ảo thị, rối loạn thị trường... và cuối cùng là mù hẳn. Những biến chứng này có thể xuất hiện đột ngột, tiến triển nhanh, không hồi phục làm mất thị lực chỉ trong vòng vài giờ đến vài ngày nếu không được điều trị kịp thời.

Các triệu chứng khác: Người bệnh thường mất ngủ, chán ăn, gầy sút và sốt, có khi hâm hấp sốt có khi sốt rất cao, tuy nhiên một số bệnh nhân chỉ có duy nhất một triệu chứng sốt đơn độc kéo dài mà không tìm thấy nguyên nhân gì. Một số trường hợp khác lại có biểu hiện giả viêm đa khớp gốc chi, người bệnh đau nhiều khớp đặc biệt là đau khớp vai hai bên nhưng không bị hạn chế vận động khớp, những dấu hiệu viêm khớp này thường xuất hiện trước hoặc đi kèm theo triệu chứng đau đầu ở vùng thái dương.

Ðiều trị


phương pháp điều trị


Thuốc corticoid là biện pháp điều trị duy nhất có hiệu quả, điều trị bằng corticoid càng sớm thì càng tránh được những biến chứng về mắt cho người bệnh. Do vậy khi thấy các triệu chứng nêu trên người bệnh cần đến khám sớm để được chữa trị kịp thời tránh những hậu quả đáng tiếc do chữa trị muộn. Thông thường hay dùng prednisolon 0,5-1mg/kg/24 giờ tấn công trong vòng 3 tuần sau đó giảm liều còn 15-20mg/24 giờ, điều trị củng cố trong vòng 12-36 tháng.

(Kênh sức khỏe)