Tai biến mạch máu não để lại cho người bệnh những di chứng khác nhau. Một hoặc vài chức năng trong cơ thể bị ảnh hưởng nên người bệnh không thể hoạt động bình thường. Vì vậy, bệnh nhân tai biến cần được chăm sóc đặc biệt. Hãy cùng tìm hiểu cách chăm sóc người già sau tai biến tại nhà nhé!

chắm sóc người cao tuổi

Cách chăm sóc ăn uống cho người tai biến mạch máu não

Một chế độ ăn hợp lý sẽ mang đến cho người bệnh những chuyển biến tích cực như da không viêm loét, hồng hào, duy trì cân nặng lý tưởng, không rụng tóc, cơ chắc…

+ Với bệnh nhân có thể tự ăn được

Nếu có thể tự ăn uống được sau tai biến mạch máu não, nhu cầu năng lượng của bệnh nhân sẽ thấp hơn bình thường, chỉ cần cung cấp 25 – 30kcal/ kg cân nặng mỗi ngày, đồng thời lượng nước bệnh nhân cần uống là 40ml/kg cân nặng. Cụ thể, chế độ dinh dưỡng cho người bệnh cần đáp ứng đủ những tiêu chí như:

Cân đối và đầy đủ các nhóm chất cần thiết như: nhóm đạm từ thịt, cá, trứng…; nhóm bột đường từ gạo, bánh mì, mì…; nhóm chất béo từ dầu mỡ, tốt nhất nên dùng dầu mỡ thực vật không cholesterol…; nhóm vitamin và khoáng chất từ rau xanh, củ quả, trái cây.

Thức ăn cần được cắt nhỏ, ninh nhừ hay băm nhuyễn phù hợp với khả năng nhai nuốt để người bệnh ăn và hấp thụ dễ dàng hơn. Thức ăn cần chế biến theo khẩu vị để đảm bảo bệnh nhân có thể ăn đủ khẩu phần ăn. Nên quan tâm đến số lượng thực phẩm cần ăn để đảm bảo đủ số lượng chất lượng bữa ăn. Khi ăn không đủ, cần ăn tăng thêm số bữa, nên dùng thêm sản phẩm bổ sung dinh dưỡng như bánh cao năng lượng, sữa cao năng lượng hoặc các thực phẩm khác tùy theo sở thích. Theo dõi cân nặng thường xuyên để điều chỉnh chế độ ăn, tránh để sụt cân hoặc tăng cân quá mức.

Khẩu phần ăn của bệnh nhân nên được chia làm nhiều bữa nhỏ, khoảng 4 – 6 bữa/ ngày.

+ Với bệnh nhân không thể tự ăn được

Tai biến có thể làm người bệnh bị liệt cơ hầu họng nên không ăn được, sẽ bị sặc hoặc nôn nếu cố ăn. Vì vậy, để cung cấp đủ dinh dưỡng, bệnh nhân cần được ăn bằng ống thông. Chế biến súp ăn qua sonde đảm bảo độ lỏng, nhưng phải đủ chất dinh dưỡng theo hướng dẫn của bác sĩ. Có thể chọn loại sữa giàu dinh dưỡng dùng được khi nuôi ăn qua ống thông sẽ thuận tiện, tiết kiệm thời gian hơn cho người nhà khi chuẩn bị thức ăn. Tuy nhiên, cần có sự tư vấn của bác sĩ về liều lượng và cách sử dụng để tránh nhiễm trùng và những biến chứng không mong muốn khác.

Chế độ sinh hoạt và tập luyện

Với trường hợp bị tai biến nặng không thể tự vận động, bạn cần giúp bệnh nhân chuyển tư thế mỗi 3 giờ một lần để giúp bệnh nhân không bị lở loét. Khi lật người bệnh nhân, bạn nhớ xoa rượu, cồn hay phấn rôm vào những vị trí bị tì đè như mông hay lưng. Nếu bệnh nhân không phải dùng ống thông, mỗi bữa ăn, bệnh nhân cần được kê gối sau lưng để nửa ngồi, nửa nằm.

Những bệnh nhân có mức độ di chứng liệt nhẹ hơn, cần có kế hoạch tập luyện hằng ngày và duy trì xuyên suốt kể cả khi đã hồi phục di chứng. Bạn cần khuyến khích và để người bệnh tự vận động nhiều nhất có thể, chỉ giúp đỡ khi bệnh nhân không thể tự làm. Cố gắng để cho họ tự làm ở mức tối đa, người nhà chỉ hỗ trợ hoặc giúp đỡ khi bệnh nhân không thể tự làm được. Nếu bệnh nhân có thể đi được, nhớ chuẩn bị thêm gậy hỗ trợ.

Các biện pháp phòng bệnh cho người cao tuổi

đột quỵ người cao tuổi


Tai biến mạch máu não là căn bệnh nguy hiểm vì chắc chắn sẽ để lại những di chứng dù ít hay nhiều. Vì vậy, bạn cần biết và thực hiện các biện pháp phòng tránh cho bản thân cùng người cao tuổi trong gia đình như sau:

Bảo vệ cơ thể khi thời tiết mùa đông chuyển lạnh và cả khi áp suất không khí mùa hè lên cao.

Không tắm khuya hay tắm ở nơi gió lùa, đặc biệt là những người bị cao huyết áp.

Luôn giữ tinh thần thoải mái, không để căng thẳng hay xúc động mạnh, suy nghĩ nhiều gây mất ngủ.

Nhắc nhở người cao tuổi trong nhà uống thuốc và tuân thủ việc điều trị các bệnh tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, tiểu đường hay xơ vữa động mạch.

Thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý, lành mạnh, bổ sung nhiều trái cây, rau củ để phòng ngừa táo bón, đồng thời kiêng các chất kích thích như rượu, bia và thuốc lá.

Không để người cao tuổi mang vác nặng hay vận động quá sức.

Trên đây là những thông tin giúp bạn chăm sóc bệnh nhân sau tai biến tại nhà. Đừng quên nền tảng sức khỏe của mỗi người đều nằm ở việc tập luyện thể dục thể thao đều đặn cùng với chế độ dinh dưỡng khoa học. Thế nhưng vì cơ thể lão hóa nên người cao tuổi khó hấp thu, kém ăn nên rất dễ bị thiếu chất từ chế độ ăn thông thường. 


(TS. BS Nghiêm Nguyệt Thu)

Trưởng khoa dinh dưỡng – Tiết chế, bệnh viện Lão Khoa Trung Ương