Trong thai kỳ, mẹ bầu thường xuyên phải đối mặt với tình trạng đau thắt lưng. Các cơn đau này có thể xảy ra ở giai đoạn đầu hoặc giai đoạn sau trong thai kỳ. Do sự phát triển của thai nhi sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến vùng cột sống cũng như vùng xương chậu của mẹ. 

Đau thắt lưng hay còn gọi là đau lưng dưới chỉ những cơn đau ở phần phía dưới của cột sống. Cột sống được tạo thành từ các đốt của xương sống, đĩa đệm giữa các đốt sống, tủy sống, cơ và dây chằng. Cơ ở vùng lưng và bụng giúp nâng đỡ cột sống.

Cơn đau ở vùng thắt lưng có khi chỉ diễn ra ở vùng lưng dưới hoặc có thể lan lên hoặc xuống đến chân. Nhìn chung đau thắt lưng thường liên quan đến tư thế và sức chịu lực của cơ lưng, cơ bụng.

Nguyên nhân khiến phụ nữ bị đau thắt lưng khi mang thai

Có rất nhiều nguyên nhân khiến mẹ bầu bị đau thắt lưng khi mang thai. Những nguyên nhân phổ biến bao gồm:

- Thay đổi hormone

Trong thời gian mang thai, thai nhi sẽ phát triển lớn dần theo thời gian khiến dây chằng vùng thắt lưng bị kéo căng ra. Cơ thể người mẹ cũng tiết ra hormone relaxin có tác dụng giúp khung chậu giãn nỡ để chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Do sự thay đổi mà cơ lưng, các khớp hay dây chằng phải hoạt nhiều hơn dẫn đến cơn đau thắt lưng xảy ra.

- Cơ bụng yếu

Cơ bụng có vai trò chịu sức ép từ cơ thể khi mẹ nằm sấp và co giãn linh hoạt khi mẹ gập người lại. Nhưng trong quá trình mang thai, cơ yếu và bị kéo giãn quá cỡ do sự lớn dần của thai nhi khiến vùng cơ lưng hỗ trợ cột sống chịu thêm áp lực. Do đó, cơ lưng phải hoạt động nhiều hơn để giữ cho cột sống được thẳng. Khi bụng của mẹ bầu ngày càng lớn, cơ bụng trở nên yếu hơn, gây thêm căng thẳng cho các cơ, khớp và dây chằng ở lưng dẫn đến đau thắt lưng.

Sự thu hẹp của cột sống thắt lưng

Khi bụng của mẹ bầu ngày càng to, cột sống thắt lưng bị uốn cong khiến ống thần kinh bị thu hẹp làm cho dây thần kinh đi qua cột sống thắt lưng có thể bị chèn ép gây ra cơn đau thắt lưng.

- Tăng cân

Sự phát triển của thai nhi và cân nặng của thai phụ ngày càng tăng khiến cho cột sống, khung xương chậu phải gánh sức nặng này khiến mẹ bầu bị đau lưng.

- Thay đổi tư thế

Mang thai đồng nghĩa với việc tử cung lớn dần cùng thai nhi làm cho cột sống thắt lưng cong về phía trước nhiều hơn, trọng tâm của cơ thể thay đổi. Để thăng bằng, mẹ bầu thường ngả về phía sau khiến lưng bị cong, đau nhức. Ngoài ra mẹ bầu đứng hay ngồi trong một thời gian dài hoặc nằm không đúng cách cũng khiến vùng thắt lưng bị đau.

- Mang đa thai

Phụ nữ mang đa thai thường bị đau lưng và đau thắt lưng nhiều hơn so với phụ nữ mang đơn thai, đặc biệt là ở những người có cơ bụng yếu.

- Căng thẳng

Căng thẳng trong thời gian dài là một trong những yếu tố khiến mẹ bầu bị đau thắt lưng. Cơ thể không có cơ hội thư giãn, hồi phục và luôn trong tình trạng căng cứng. Lâu dần cơ sẽ mệt và lại căng hơn gây đau lưng.

Mách mẹ bầu mẹo kiểm soát và hạn chế các cơn đau thắt lưng

Cố gắng thực hành tư thế tốt bằng cách giữ thẳng cơ thể, giữ vai thẳng và không khom đầu gối và cần giữ cho cơ thể luôn trong trạng thái thư giãn.

Giữ cho hai chân cách nhau một khoảng vừa phải khi đứng để tạo nên một tư thế đứng vững chắc.

Nằm ngủ, đệm không nên quá cứng hoặc quá mềm. Nằm nghiêng sang bên trái giúp máu - oxy và dưỡng chất lưu thông tới thai nhi, giúp thai nhi hấp thụ một cách hiệu quả nhất và còn giúp giảm áp lực đè lên vùng lưng, thắt lưng và xương chậu. Nên sử dụng gối bà bầu để nằm nghiêng ở tư thế thoải mái. Sử dụng đai đỡ bụng bầu nhằm hỗ trợ cho cơ bụng.

Nên đi giày có đế bằng và thấp, có độ rộng và mềm mại, vừa chân. Mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, mặc quần đặc biệt dành cho bà bầu với đường thắt lưng thấp và có thể hỗ trợ vùng bụng.

Tránh cúi, khom về phía trước. Khi phải nâng vật nặng thì cần ngồi xổm, giữ lưng thẳng, đứng lên một cách từ từ.

Duy trì các hoạt động thể chất như đi bộ, đạp xe nhẹ nhàng và làm các việc nhà đơn giản. Tập thể dục thường xuyên tăng cường cơ bắp và tăng cường sự linh hoạt. Điều đó có thể làm giảm tình trạng căng thẳng trên cột sống của bạn. Các bài tập an toàn cho hầu hết phụ nữ mang thai bao gồm đi bộ, bơi lội và đạp xe đạp. 

Cân đối chế độ ăn uống tránh tăng cân quá mức, không ăn quá nhiều trong một bữa, nên chia thành nhiều bữa nhỏ, bổ sung đủ chất dinh dưỡng cho cả mẹ và bé.

Bổ sung canxi và magie từ thực phẩm: rau xanh, các loại đậu, sữa... và từ các loại thuốc, thực phẩm chức năng dành cho bà bầu theo chỉ định của bác sĩ để cơ thể phát triển khỏe mạnh, phòng ngừa bệnh tật.

Chườm ấm hoặc massage cũng có thể rất có ích trong việc giúp mẹ bầu giảm đau.